Frankowicze

Bank Anglii

Bank Anglii  – centralny bank Wielkiej Brytanii zwany „strażnikiem brytyjskiego funta” (the guardian of the British pound).
Bank Anglii pełni rolę doradcy rządowego w sprawach polityki pieniężnej i na ile to możliwe, stabilizuje walutę, ustalając odpowiednie stopy procentowe. Do jego klientów należą też banki komercyjne oraz banki centralne innych krajów. W podziemnych skarbcach przechowywane są narodowe rezerwy złota. W innym bezpiecznym miejscu poza Londynem bank ten nadzoruje drukowanie banknotów. Od samego początku bank ten znajdował się w prywatnych rękach: w roku 1946 został upaństwowiony przez rząd Clementa Attlee.

XVII wiek

W XVII wieku w Londynie większość operacji bankowych przeprowadzali złotnicy. System ten funkcjonował dość dobrze, dopóki monarchowie z dynastii Stuartów nie zaczęli „zapominać” o zaciągniętych pożyczkach. Najwięksi finansiści w końcu zbankrutowali, a kraj rozpaczliwie potrzebował środków na prowadzenie wojny z Francją.
Jeszcze zanim Wilhelm III Orański i Maria II Stuart wspólnie objęli tron w 1689 roku, pilnie apelowano o założenie banku narodowego, który dysponowałby kapitałem państwa i gromadził jego fundusze. Pomimo silnej konkurencji spośród różnych projektów przedłożonych w parlamencie przyjęto propozycję szkockiego kupca Williama Petersona. Londyńczyków poproszono o pożyczenie 1 200 000 funtów. W zamian za to rząd miał wypłacić udziałowcom ośmioprocentowe odsetki i stworzyć spółkę o nazwie The Governor and Company of the Bank of England. Pieniądze wpłynęły w ciągu dwóch tygodni i w roku 1694 Bank Anglii otworzył swe podwoje. Pierwszym gubernatorem banku został John Houblon, który został przedstawiony na banknocie 50-funtowym z roku 1990.

XVIII wiek

Na początku klientom wpłacającym do banku funty, szylingi i pensy wydawano pokwitowania odręcznie napisane na papierze bankowym. Każdy posiadacz takich „banknotów” mógł je później wymienić na złoto albo monety. Oczywiście gdyby wszyscy zażądali swoich pieniędzy jednocześnie, bank by upadł. I kilka razy o mało do tego nie doszło. Na przykład w roku 1797 wojna z Francją doprowadziła kraj na krawędź ruiny finansowej. Kiedy inwestorzy w panice wycofali swe oszczędności, w banku wyczerpała się gotówka i przez następne 24 lata musiał on nominować pieniądze o niskim nominale zamiast pieniądza kruszcowego. Naprędce robione banknoty okazały się dużą pokusą dla fałszerzy. Ale w tamtych czasach prawo było surowe. Za fałszowanie pieniędzy powieszono przeszło 300 ludzi.
Bank borykał się jeszcze z innymi kłopotami. W roku 1780 podczas zamieszek ulicznych w Londynie (tzw. „Rozruchy Gordona”) próbowano szturmem zdobyć jej siedzibę. Od tamtej pory aż do roku 1973 każdej nocy oddział żołnierzy patrolował teren wokół budynku, żeby zagwarantować bezpieczeństwo skarbu państwa.
Gdy premier Robert Walpole rzucił hasło utworzenia funduszu amortyzacyjnego (sinking fund) i gdy wprowadzono ideę długu narodowego (National Debt) (też XVIII w.), Bank Anglii grał tu kluczową rolę. Na mocy reformy karty założycielskiej z roku 1781 bank odpowiadał też za parytet złota. W 1797 okazało się, że wojna tak zmniejszyła rezerwy złota, ze zabroniono dyrektorom banku wypłacać złoto wg parytetu. Zakaz trwał w mocy do roku 1821.
Karta założycielska banku została odnowiona w roku 1742, a następnie w latach 1764 i 1781.

XIX i XX wiek

W XIX wieku funt brytyjski oraz banknoty puszczane w obieg przez Bank Anglii stały się najmocniejszą walutą na świecie. Sytuację tę zmieniła jednak I wojna światowa. Olbrzymie koszty, jakie za sobą pociągnęła, zrujnowały gospodarkę kraju. Wielu inwestorów zaczęło gorączkowo wymieniać banknoty na złote monety, aż w końcu ich zabrakło. Wprowadzono więc banknoty o niskim nominale, a używane na co dzień złote monety raz na zawsze odeszły w zapomnienie. W 1931 roku Wielka Brytania całkowicie zarzuciła parytet złota, co oznacza, że wartość funta szterlinga nie odpowiadała już określonej ilości kruszcu.

Bank został wybudowany na ruinach starożytnej rzymskiej świątyni Mitry (Temple of Mithras), w dzielnicy Walbrook. Mitra był bowiem uważany za boga i patrona umów handlowych. Czterdzieści lat później, w roku 1734 siedzibę banku przeniesiono na jej dzisiejsze miejsce na Threadneedle Street. Bank przebudował w XX wieku Herbert Baker, niszcząc większość fasady historycznej (XVIII-wiecznej) autorstwa Johna Soane’a. Historyk sztuki Nikolaus Pevsner określił to jako: „the greatest architectural crime, in the City of London, of the twentieth century” (największą londyńską zbrodnię architektoniczną w XX wieku).
Gmach, w którym bank mieści się od lat 30. XX wieku, ma siedem kondygnacji i ogromne skarbce leżące głęboko pod ziemią. Budynek zajmuje powierzchnię 12 000 metrów kwadratowych.

Citibank

Citibank – zaliczany jest do największych w świecie banków obsługujących klientów indywidualnych. Jest częścią dostawcy usług finansowych Citigroup. Swoją siedzibę ma w Nowym Jorku.

W 1812 powstał jako City Bank of New York. W 1894 był już największym bankiem w USA. W 1902 rozpoczął ekspansję międzynarodową i stał się największym amerykańskim bankiem posiadającym filie zagraniczne. W 1930 został największym bankiem na świecie, ze 100 filiami w 23 krajach.
W 1955 zmieniono nazwę na The First National City Bank of New York, w 1962 na First National City Bank, a z kolei w 1976 na Citibank.
Obecnie Citibank działa w ponad 100 krajach na 6 kontynentach.

Bank działa pod nazwą Citi Handlowy a do 2001 r. jako Citibank (Poland) SA.

Bank Zachodni WBK (BZ WBK)

        Bank uniwersalny z siedzibą we Wrocławiu (siedziba rejestrowa), Poznaniu i Warszawie. Jest 3. największym bankiem w Polsce pod względem wartości aktywów oraz 3. pod względem liczby placówek. Powstał w wyniku połączenia w 2001 r. Banku Zachodniego S.A. i Wielkopolskiego Banku Kredytowego S.A. Prezesem zarządu banku od maja 2007 roku jest Mateusz Morawiecki. Od 2011 roku należy do hiszpańskiej grupy Santander. 4 stycznia 2013 r. Bank Zachodni WBK połączył się z Kredyt Bankiem. Bank Zachodni WBK dysponuje siecią liczącą ok. 1000 placówek i obsługuje 3,5 mln klientów.

       W marcu 1995 roku irlandzka grupa Allied Irish Banks nabyła od Skarbu Państwa 16,2% akcji Wielkopolskiego Banku Kredytowego. W następnych latach nabywała kolejne udziały w spółce, a w 1999 roku nabyła większościowy pakiet akcji (80%) Banku Zachodniego S.A. 13 czerwca 2001 roku, uchwałą Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 7 marca 2001 roku, utworzono Bank Zachodni WBK. AIB objęła 70,5% udziałów w powstałym banku.
23 czerwca 2001 roku rozpoczęto obrót akcjami banku na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Bank wchodzi w skład indeksu WIG30.
30 marca 2010 roku AIB ogłosiło zamiar sprzedaży udziałów w BZWBK, a 10 września potwierdzono te zamiary podając nabywcę – hiszpańską grupę Santander, która miała nabyć od AIB 70,36% akcji warte 3,1 mld euro. 30 marca 2011 roku Santander w ramach wezwania skupił 69,912 mln akcji spółki obejmując w niej 95,67% udziałów.
W 2012 roku grupa Santander porozumiała się z belgijskim KBC w sprawie zakupu należącego do tej drugiej grupy banku Kredyt Bank. Następstwem zakupu Kredyt Banku przez Santander stało się połączenie obu polskich banków. 4 stycznia 2013 nastąpił wpis do KRS na mocy którego Bank Zachodni WBK S.A. stał się następcą prawnym Kredyt Banku. Połączony bank funkcjonuje jako Bank Zachodni WBK, a nazwa „Kredyt Bank” jest używana jako znak towarowy części produktów.
W sierpniu 2014 Mateusz Morawiecki – prezes banku – zapowiedział rebranding nazwy banku na „Santander”, tłumacząc to koniecznością unifikacji nazwy pod którą spółka Santander działa na świecie. Decyzja zapadła bez wymaganych konsultacji z Komisją Nadzoru Finansowego, do których zobowiązała się spółka przejmując bank.

ING Bank Śląski SA

ING Bank Śląski SA  – bank komercyjny z siedzibą w Katowicach przy ul. Sokolskiej 34, świadczący usługi bankowe dla klientów indywidualnych oraz firm i instytucji (bank uniwersalny). Jest 4. największym bankiem w Polsce pod względem wartości aktywów, a 8. pod względem liczby placówek.

Powstał jako Bank Śląski w 1988 roku w wyniku wyodrębnienia z NBP. W 1991 został przekształcony z banku państwowego w spółkę akcyjną, a w 1994 jego akcje trafiły na GPW. Od 1996 r. większościowym udziałowcem banku jest holenderska Grupa ING. W 2001 roku Bank Śląski połączono z ING Bank N.V. Oddział w Warszawie. Od tego czasu bank występuje pod szyldem ING Bank Śląski. 8 grudnia 2009 Rada Nadzorcza powołała Małgorzatę Kołakowską na stanowisko Prezesa Zarządu Banku
Kapitał akcyjny ING Banku Śląskiego wynosi 130,1 mln zł i dzieli się na 92,6 mln akcji zwykłych serii A i 37,5 mln akcji zwykłych serii B o wartości nominalnej 1 zł każda akcja. Akcjonariusze:

• ING Bank N.V. – 75%
• Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny Aviva BZ WBK – 5,66%
• Inwestorzy giełdowi – 19,34%

BIG Bank Gdański

BIG Bank Gdański – bank komercyjny powstały w 1997 w wyniku fuzji Banku Inicjatyw Gospodarczych SA oraz Banku Gdańskiego SA. Prezesem banku był Bogusław Kott.
Akcjonariat banku był początkowo rozdrobniony, obejmował m.in. BRE Bank, PZU SA, Raiffeisen, Banco Comercial Portugues, Eureko i Deutsche Bank.
W 1998 bank rozpoczął we współpracy z Banco Comercial Portugues budowę sieci placówek detalicznych pod marką „Millennium”.
W 1999 uruchomił Otwarty Fundusz Emerytalny EGO. W tym samym roku nabył wspólnie z Eureko BV 30% akcji PZU SA. Wcześniej w tym samym roku doszło do próby przejęcia BIG Banku Gdańskiego przez niemiecki Deutsche Bank. Była ona przygotowana w porozumieniu z ówczesnym prezesem PZU Grzegorzem Wieczerzakiem związanym z prawicą. Sprzedaż BIG Banku Gdańskiego kapitałowi niemieckiemu miała osłabić wpływy środowisk związanych z dawną PZPR w sektorze bankowym. Po odwołaniu Bogusława Kotta z funkcji prezesa BIG Banku Gdańskiego sprzedaż jego akcji Deutsche Bankowi zablokowano w radzie nadzorczej PZU przy wsparciu m.in. Marka Belki ówczesnego doradcy prezydenta i członka rady nadzorczej BIG Banku Gdańskiego. W wyniku tych interwencji przywrócono na stanowisko prezesa Bogusława Kotta, a swoje dotychczasowe udziały w BIG Banku Gdańskim Deutsche Bank sprzedał po kilku miesiącach Banco Comercial Portugues. Tym samym w 2000 „Banco Comercial Portugues” stał się inwestorem strategicznym BIG Banku Gdańskiego.
W 2003 BIG Bank Gdański zmienił nazwę na Bank Millennium.

Bank Handlowy

Został założony w 1870 przez grupę osób wywodzących się z burżuazji finansowej, ziemiaństwa i inteligencji. Inicjatorem był finansista Leopold Kronenberg (1812-1878). Jest jednym z najstarszych banków w Polsce i w Europie. Pierwszym prezesem banku był Józef Zamoyski. Już w 1872 bank posiadał filie i oddziały w Petersburgu, Moskwie, Berlinie, Gdańsku (Commerzbank in Warschau), Szczecinie i Łodzi oraz przedstawicielstwa we Włocławku, Płocku, Grójcu, Guzowie, Lublinie i Rawie Mazowieckiej. W następnych latach oddziały otwierano w kolejnych miastach, tym w Łodzi i Sosnowcu (1895), Częstochowie (1897), Lublinie (1898) i Kaliszu (1898). W pierwszych latach XX wieku Bank Handlowy był największym prywatnym bankiem na ziemiach polskich i jednym z niewielu prowadzących obsługę finansową handlu z Rosją i Europą Zachodnią. W okresie tym obroty banku wahały się na poziomie 2 mld rubli co było sumą większą od ówczesnego budżetu Imperium Rosyjskiego. Bank wniósł znaczący wkład w budowę sieci kolejowej i ważnych zakładów przemysłowych na terenie Królestwa Polskiego. Bank nie przerwał swojej działalności w okresie obu wojen światowych jedynie ograniczając działalność. W czasie II wojny światowej oddziały banku na terenach włączonych do Rzeszy zostały zlikwidowane, zaś te na terenie Generalnego Gubernatorstwa działały pod ścisłą kontrolą władz okupacyjnych. Reaktywowany w 1945, bank początkowo obsługiwał prywatne przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe oraz niektóre spółdzielnie. Jako jeden z trzech banków uniknął po wojnie formalnej nacjonalizacji. Poddany został jednak kontroli rządowego komisarza a państwo przejęło znaczącą ilość akcji. W okresie istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej był jednym z dwóch banków (obok Pekao S.A.), działających w formie spółki akcyjnej.
Po 1945 Bank Handlowy został głównym polskim korespondentem banków zagranicznych, a w 1964 uzyskał oficjalnie monopol na obsługę transakcji polskiego handlu zagranicznego. Spowodowało to w konsekwencji zbudowanie największej spośród ówczesnych polskich instytucji finansowych sieci banków korespondentów, otwarcie oddziału w Londynie, przedstawicielstw zagranicznych w Nowym Jorku, Moskwie, Belgradzie, Rzymie i Berlinie oraz afiliacji w Wiedniu, Luksemburgu i Frankfurcie. Po 1989 bank stracił uprzywilejowaną pozycję w handlu zagranicznym i zaczął przekształcać się stopniowo w bank handlowy, otwierając liczne oddziały w kraju.
W okresie przemian ustrojowych bank odegrał istotną rolę w skandalu Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego. Znaczna część operacji walutowych FOZZ prowadzona była właśnie za pośrednictwem Banku Handlowego. Podczas kontroli przeprowadzonej w banku przez NIK w latach 1991-1992 ujawniono liczne nieprawidłowości ujawnione w protokole pokontrolnym Działalność dewizowa Banku Handlowego, którego autorem była inspektor Halina Ładomirska. W raporcie wykazano, że w okresie kontroli bank prowadził działalność dewizową na szkodę polskiej gospodarki i oszacowano straty w ciągu tych dwóch lat na 5-10 mld dolarów. W 1997 dokonano prywatyzacji banku.